AI Hangi Markaları Öneriyor? 18 Sektörden Bulgular
AI’a 18 sektörde 9.000 Türkçe alıcı sorusu sorduk. Yanıtların çoğu hiçbir marka anmadı. Ekim 2026 verisiyle AI’ın kimi, ne zaman ve neden önerdiğini görün.
Öne Çıkanlar
5- 18 sektörde sorulan 9.000 markasız Türkçe sorunun yanıtlarının yalnızca %37,4’ü o sektörden herhangi bir markayı andı.
- Sektör liderleri bile seyrek anılıyor. 18 sektörün 13’ünde en görünür marka yanıtların %16’sından azında geçti.
- Marka anılmalarının %77’si insanların seçenekleri karşılaştırdığı sorularda geçiyor; ilk bilgi edinme sorularında bu oran %8.
- Sigortada AI genellikle şirket adı vermek yerine nasıl seçileceğini anlatıyor: sigorta yanıtlarının yalnızca %8,6’sı bir marka andı.
- AI markalar hakkında neredeyse hiç olumsuz konuşmuyor (anılmaların %0,3’ü olumsuz). Asıl risk kötü anılmak değil, hiç anılmamak.
İnsanlar bir satın alma kararı için AI’dan yardım istediğinde, yanıtların çoğu tek bir marka bile anmıyor. Ekim 2026’da AI’a bankacılıktan sigortaya, modadan yemek siparişine 18 sektörde 9.000 gerçek Türkçe alıcı sorusu sorduk. Yanıtların yalnızca %37,4’ü ilgili sektörden bir markayı andı. Geri kalanı açıklama yaptı, kriterleri karşılaştırdı ya da genel tavsiye verdi.
Bu, markaların AI görünürlüğüne bakışını değiştiriyor. Rekabet yalnızca rakiplerle değil, kimseyi anmayan bir yanıtla. Aşağıda temel bulgular var; her sektörün tam sonuçlarına AI Sektör Endeksi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Nasıl ölçtük?
AI Sektör Endeksi her ay aynı soru setini sorar:
- Sektör başına 500 markasız soru. Türkiye’deki kullanıcıların forumlarda, şikâyet sitelerinde ve arama kutusunda sorduğu sorular örnek alınarak yazıldı. Hiçbiri marka adı içermiyor.
- Satın alma yolculuğunun üç aşaması: 125 bilgi edinme (“kredi kartı aidatı nedir?”), 250 değerlendirme (“serbest çalışan biri için hangi hesap türü uygun?”) ve 125 karar sorusu (“hangi karta başvurmalıyım?”).
- Tek model, web araması olmadan. Bu ay yanıtların tamamı Claude Opus 5.5 modelinden, web’de gezinmeden alındı; yani sonuçlar modelin kendi bildiklerini ve önerdiklerini yansıtıyor. Diğer AI motorları sırayla eklenecek.
- İki pazar. Türkçe sorular Türkiye pazarını ölçüyor. Ayrıca ülke belirtmeyen İngilizce sorularla küresel bir sürüm de var.
Bir marka, yanıtta adı geçtiğinde görünür sayılıyor. Görünürlük oranı, sektörün 500 yanıtı içinde markayı anan yanıtların payı; hesabı AI görünürlük skoru rehberinde anlattık.
Bulgu 1: AI yanıtlarının çoğu hiçbir marka anmıyor
18 sektörün tamamında yanıtların %62,6’sı sektörden tek bir marka bile anmadı. Bir yanıtın herhangi bir marka anma sıklığı sektöre göre çok değişiyor:
| Sektör | Marka anan yanıtlar |
|---|---|
| Kurumsal yazılım | %60,8 |
| Kozmetik ve cilt bakımı | %58,8 |
| Elektronik ve beyaz eşya | %58,2 |
| Moda ve giyim | %49,4 |
| Eğitim | %47,8 |
| Kahve ve gıda | %41,2 |
| Telekom | %40,6 |
| E-ticaret ve pazaryerleri | %39,4 |
| Otomotiv | %38,4 |
| Havayolu ve seyahat | %38,0 |
| Anne ve bebek | %36,0 |
| Kargo ve lojistik | %29,4 |
| Yemek siparişi ve restoranlar | %29,2 |
| Otel ve tatil | %26,0 |
| Bankacılık | %25,6 |
| Özel hastane ve sağlık turizmi | %24,4 |
| Mobilya ve ev dekorasyonu | %20,6 |
| Sigorta | %8,6 |
Kaynak: Brantial AI Sektör Endeksi, Ekim 2026, Türkiye sürümü. Sektör başına 500 yanıt.
İnsanların “hangisini almalıyım?” diye sorduğu ürün kategorileri üstte. Cevabın kişisel koşullara bağlı olduğu hizmetler altta.
Bulgu 2: Liderler bile seyrek anılıyor
Markalar anıldığında ilgi çok sayıda markaya dağılıyor. Kurumsal yazılım yanıtları 186, kozmetik yanıtları 182, moda yanıtları 167 farklı marka andı. Bu kadar çok isim varken, çoğu sektörde en görünür marka bile yanıtların küçük bir kısmında geçiyor:
- Kurumsal yazılım: Microsoft, yanıtların %25,6’sı
- Kozmetik ve cilt bakımı: La Roche-Posay, %19,6
- Telekom: Türk Telekom, %19,4
- Havayolu ve seyahat: Türk Hava Yolları, %19,0
- Kargo ve lojistik: PTT, %16,0
- Elektronik: Apple, %15,6
- Otomotiv: Toyota, %14,8
- Bankacılık: İş Bankası, %10,0
- E-ticaret: Trendyol, %9,4
- Sigorta: Allianz, %3,8
18 sektörün 13’ünde lider %16’nın altında kaldı. Çoğu marka için tek haneli bir görünürlük oranı başarısızlık değil; kalabalık bir kategoride liderlik böyle görünüyor. Anlamlı kıyas mutlak bir sayı değil, aynı sorulardaki rakiplerinizdir.
Bulgu 3: Markalar ilk soruda değil, karşılaştırmada gündeme geliyor
Her marka anılmasını, onu üreten sorunun aşamasına göre ayırdık:
| Sorunun aşaması | Soruların payı | Marka anılmalarının payı |
|---|---|---|
| Bilgi edinme | %25 | %8,4 |
| Değerlendirme | %50 | %76,7 |
| Karar | %25 | %14,9 |
Biri bir şeyin ne olduğunu ya da nasıl çalıştığını sorduğunda AI kavramı açıklıyor ve nadiren bir sağlayıcı adı veriyor. Markalar, insanlar seçenekleri karşılaştırmaya başladığında konuşmaya giriyor: “hangi tür”, “farkı ne”, “hangisi daha iyi”. Görünürlük rekabetinin büyük kısmı tam burada yaşanıyor.
Türkçe yanıtlarda bu yoğunlaşma küresel sürümden daha belirgin: İngilizce yanıtlarda anılmaların %61’i değerlendirme sorularındayken Türkçede bu oran %77.
Bulgu 4: Sigortada AI, nasıl seçileceğini anlatıyor
En düşük marka oranı açık farkla sigortada: yanıtların yalnızca %8,6’sı bir marka andı. Karar aşamasındaki sorularda bile yanıtlar genellikle kimi seçeceğinizi değil, neye bakacağınızı listeledi. Endeksten hiçbir sağlayıcının anılmadığı gerçek örnekler:
- “2020 model bir araç için kasko ortalama ne kadar tutar?”
- “DASK poliçesi online nasıl yapılır?”
Aynı örüntü bankacılık ve özel sağlıkta da görülüyor: “İlk kredi kartı başvurusu için hangi belgeler gerekiyor?” ya da “Özel hastanede muayene ücreti şu an ortalama ne kadar?” gibi sorular hiçbir kurum adı anılmadan cevaplandı.
Bu sektörlerdeki markalar için fırsat, önerilen isim olmaktan çok tavsiyenin arkasındaki kaynak olmakta: yanıtın dayandığı rehber, kontrol listesi ya da karşılaştırma.
Bulgu 5: AI markalar hakkında neredeyse hiç olumsuz konuşmuyor
Türkiye sürümündeki tüm marka anılmalarının %58,1’i olumlu, %41,5’i nötr ve yalnızca %0,3’ü olumsuzdu. Küresel sürümde de olumsuz oran %0,9.
Bu, her anlatımın doğru ya da övgü dolu olduğu anlamına gelmiyor; nötr anlatımlar eski ya da eksik olabilir, bu yüzden AI marka algısını kontrol etmek önemli. Ama en yaygın sorunun eleştirilmek olmadığını gösteriyor. Asıl sorun anılmamak.
Bulgu 6: Yerel markalar Türkçe yanıtlarda öne çıkıyor
Türkçe sorular Türkiye pazarını soruyor ve liderler küresel sürümden çok farklı. Uzun süredir varsayılan tercih olan yerel markalar Türkçe yanıtlarda belirgin biçimde öne çıkıyor:
| Sektör | Türkiye’de en görünür | Küreselde en görünür |
|---|---|---|
| Telekom | Türk Telekom, %19,4 | Starlink, %3,0 |
| Havayolu | Türk Hava Yolları, %19,0 | Google Flights, %7,4 |
| Kargo | PTT, %16,0 | UPS, %12,6 |
| Özel hastane | Acıbadem, %11,2 | Bumrungrad, %1,2 |
| Bankacılık | İş Bankası, %10,0 | Revolut, %7,4 |
| E-ticaret | Trendyol, %9,4 | Amazon, %11,6 |
Bir markanın AI görünürlüğü tek bir sayı değil; sorunun diline ve pazarına bağlı. Birden fazla ülkede satış yapan markaların her pazarı ayrı ölçmesi gerekiyor; bunu çok dilli ve çok bölgeli AI görünürlük stratejisi yazısında anlattık.
Markalar için ne anlama geliyor?
- Gerçek alternatife göre ölçün. Çoğu sektörde anılmamanın alternatifi bir rakip değil, hiç marka anmayan bir yanıt. Yalnızca markalar arasındaki payınızı değil, yanıtların ne sıklıkla herhangi bir marka andığını da takip edin.
- Karşılaştırma sorularına odaklanın. Türkçe yanıtlarda her dört marka anılmasından üçü değerlendirme sorularından geldi. Markanızın bu sorulara cevap veren karşılaştırma, inceleme ve rehberlerde yer aldığından emin olun.
- Düzenlemeye tabi sektörlerde kaynak olmayı hedefleyin. AI isim yerine tavsiye veriyorsa, o tavsiyenin geldiği sayfa siz olun.
- Her pazarı ayrı kontrol edin. İngilizce yanıtlardaki lider Türkçe yanıtlarda olmayabilir; tersi de geçerli.
- İtibardan önce varlığa bakın. Olumsuz anılma %1’in altındayken ilk soru, hiç görünüp görünmediğiniz.
Sektörlere göre sonuçlar
Her sektör sayfası tam sıralamayı, en sık anılan markaları, örnek soruları ve yanıtların aşamalara göre dağılımını gösteriyor:
- Bankacılık · Sigorta · Telekom
- E-ticaret · Moda · Kozmetik
- Elektronik · Mobilya · Anne ve bebek
- Otomotiv · Havayolu ve seyahat · Otel ve tatil
- Kahve ve gıda · Yemek siparişi · Kargo ve lojistik
- Kurumsal yazılım · Eğitim · Özel hastane ve sağlık turizmi
Sık sorulan sorular
AI en çok hangi markaları öneriyor?
Sektöre göre değişiyor. Ekim 2026’da Türkçe yanıtlarda en görünür markalar kurumsal yazılımda Microsoft (yanıtların %25,6’sı), kozmetikte La Roche-Posay (%19,6), telekomda Türk Telekom (%19,4) ve havayolunda Türk Hava Yolları (%19,0) oldu.
AI neden çoğu zaman hiçbir marka anmıyor?
Pek çok soru, özellikle satın alma yolculuğunun başında ya da düzenlemeye tabi sektörlerde, isimlerden çok açıklama ve kriterlerle daha iyi cevaplanıyor. AI genellikle soru karşılaştırma ya da seçim istediğinde marka adı veriyor.
Bu araştırmada hangi AI modeli kullanıldı?
Bu sürümde sektör başına 500 soruyla, web araması olmadan Claude Opus 5.5 kullanıldı. Web aramalı sonuçlar ve diğer motorlar farklı çıkabilir; bu yüzden endekse zamanla diğer motorlar da ekleniyor.
AI Sektör Endeksi ne sıklıkla güncelleniyor?
Her ay, aynı sorularla. Böylece sıralamadaki değişiklikler soruların değil yanıtların değişimini gösteriyor.
Bu veriyi kendi markam için görebilir miyim?
Endeks geniş sektör sorularını kapsıyor. Kendi markanız, ürünleriniz ve rakipleriniz için aynı yöntem müşterilerinizin sorularıyla çalıştırılabilir; markanızın AI görünürlüğünü nasıl denetlersiniz yazısı adımları anlatıyor.