AI Motorları Hangi Siteleri Kaynak Gösteriyor?
95.144 AI cevabındaki 639.334 kaynağı inceledik. Atıfların %92’si Vikipedi ya da Reddit’e değil sıradan sitelere gidiyor; her motorun kendi gözdesi var.
Öne Çıkanlar
5- İncelediğimiz 639.334 atıfın %92’si sıradan web sitelerine gitti: markalar, yayıncılar, rehberler ve niş siteler. Ansiklopediler, forumlar, video ve sosyal medya platformlarının toplam payı %4’ün altında kaldı.
- Her motorun yaslandığı bir platform var. Claude cevaplarının %32,7’sinde Vikipedi’yi gösterdi; Gemini %8,5’inde YouTube’u, %7,2’sinde Reddit’i gösterdi; ChatGPT atıflarının %8,6’sı kamu ve akademik sitelere gitti.
- Motorlar nadiren aynı kaynakta buluşuyor. Aynı gün aynı soruya cevap veren iki motor kaynaklarının ancak onda birini paylaştı; vakaların %43,5’inde hiç ortak kaynak yoktu.
- Cevap başına en çok kaynağı Perplexity (14,6), en azını ChatGPT (6,4) gösteriyor. Ama atıflarını en geniş alana ChatGPT yayıyor: en çok gösterdiği 100 site atıflarının yalnızca %24,7’sini alıyor.
- Kaynak gösterilmek tek bir hedef değil. Perplexity’de işe yarayan bir sayfa Claude’a hiç ulaşmayabilir; kaynaklar motor motor kontrol edilmeli.
AI motorları çoğunlukla büyük platformları değil, sıradan web sitelerini kaynak gösteriyor. 30 gün boyunca ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok’un verdiği 95.144 cevaptaki 639.334 atıfı inceledik. Bunların %92’si marka sitelerine, yayıncılara, rehberlere ve niş sitelere gidiyordu. Vikipedi, Reddit, YouTube ve LinkedIn sık önerilen hedefler; ama diğer tüm ansiklopedi, forum, video ve sosyal medya siteleriyle birlikte bile atıfların %4’ünden azını aldılar.
Platformlar yine de önemli, sadece her motor için aynı ölçüde değil. Her motorun kendi alışkanlıkları var ve bu alışkanlıklar o kadar güçlü ki aynı soruya cevap veren iki motor genellikle neredeyse tamamen farklı sayfaları gösteriyor.
Nasıl ölçtük?
Veri, Brantial’ın müşterileri için takip ettiği sorulardan geliyor:
- 95.144 AI cevabı: 22 Eylül – 22 Ekim 2026 arasında, 344 marka projesinde takip edilen 5.936 soruya verilen cevaplar.
- Beş motor: ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok. Motorlara API’leri üzerinden, web araması açıkken ve ücretsiz kullanıcılara sunulan modellerle soruldu.
- Cevapların 63.769’u (%67) en az bir kaynak gösterdi. Bu cevaplarda 47.955 farklı alan adına giden 639.334 atıf vardı.
- Ağırlık Türkiye pazarında. Soruların %76’sı Türkiye için soruluyor; bu yüzden yerel siteler yalnızca ABD’ye bakan bir çalışmaya göre daha sık görünüyor.
Atıf, motorun cevabına kaynak olarak döndürdüğü bağlantı. Alan adlarını türlere ayırdık (ansiklopediler, forum ve soru-cevap siteleri, video, sosyal ağlar, pazaryerleri, kamu ve akademik siteler); geri kalan her şeyi sıradan web sitesi olarak saydık.
AI en çok hangi tür siteleri kaynak gösteriyor?
| Site türü | Atıflardaki payı |
|---|---|
| Sıradan web siteleri (marka, yayıncı, rehber) | %92,1 |
| Pazaryerleri | %2,1 |
| Kamu ve akademik siteler | %2,1 |
| Sosyal ağlar | %1,3 |
| Ansiklopediler | %1,3 |
| Forum ve soru-cevap siteleri | %0,6 |
| Video platformları | %0,5 |
Kaynak: Brantial, 639.334 atıf, 22 Eylül – 22 Ekim 2026.
Çoğu marka için çalışmanın en işe yarar rakamı bu. Kaynak gösterilme işi büyük ölçüde etkileyebileceğiniz sitelerde oluyor: kendi sayfalarınız, sektörünüzün yayıncıları ve müşterilerinizin okuduğu rehber ve karşılaştırma siteleri. İşe bir Vikipedi maddesi açtırarak başlamak gerekmiyor.
Her AI motoru aynı siteleri mi gösteriyor?
Hayır. Her motor farklı bir platforma yaslanıyor ve farklar büyük:
| Platform | ChatGPT | Gemini | Claude | Perplexity | Grok |
|---|---|---|---|---|---|
| Vikipedi | %6,2 | %2,5 | %32,7 | %3,4 | %4,3 |
| YouTube | %0,5 | %8,5 | %1,1 | %1,4 | %1,1 |
| %2,1 | %7,2 | %0,0 | %2,3 | %0,3 | |
| %1,7 | %0,0 | %1,7 | %2,4 | %3,8 |
Her motorun cevaplarından kaçında platformun en az bir kez kaynak gösterildiği.
- Claude Vikipedi’ye dayanıyor. Her üç Claude cevabından biri Vikipedi’yi gösterdi. Vikipedi’den sonra en çok Tripadvisor, Yelp ve Time Out gibi seyahat ve şehir rehberlerini gösterdi; bunda takip edilen soruların önemli bir kısmının mekânlarla ilgili olması da etkili.
- Gemini video ve topluluk motoru. YouTube ve Reddit’i düzenli olarak gösteren tek motor; verimizde LinkedIn’i hiç göstermedi.
- ChatGPT resmî ve akademik kaynakları seviyor. Atıflarının %8,6’sı kamu, üniversite ve araştırma sitelerine gitti; bu, ortalamanın dört katı.
- Perplexity pazaryerlerine yaslanıyor. Atıflarının %4,5’i pazaryerlerine gitti, ortalamanın iki katından fazla. Online satış yapan herkes için önemli bir fark.
- LinkedIn’i en çok Grok gösteriyor. Grok cevaplarının %3,8’i LinkedIn’i gösterdi; beş motor içinde en yüksek oran.
Belirli bir motorda kaynak gösterilmek istiyorsanız, o motorun güvendiği platform diğerlerininkinden daha çok emeğinizi hak ediyor.
Her motor kaç kaynak gösteriyor?
Perplexity cevap başına ortalama 14,6 kaynak gösteriyor; bu, ChatGPT’nin 6,4’ünün iki katından fazla. Claude (12,7) ve Gemini (10,1) arada kalıyor. Cevap başına daha çok kaynak, listeye girme şansını artırıyor ama her kaynağa düşen ilgiyi azaltıyor.
AI hep aynı birkaç siteyi mi gösteriyor?
Sanıldığından daha az. Verideki 47.955 alan adı çok uzun bir kuyruk oluşturuyor.
En yoğunlaşmış motor olan Perplexity bile atıflarının yalnızca %39,9’unu en sevdiği 100 siteye veriyor. Kalan %60 binlerce alan adına dağılıyor. En açık motor ChatGPT: en çok gösterdiği 100 site atıflarının sadece %24,7’sini alıyor ve 80 binden az atıfla 18.446 farklı alan adına ulaşmış.
Küçük markalar için bu iyi haber. Bir soruyu herkesten iyi cevaplayan siteye uzun kuyrukta yer var.
AI motorları aynı kaynaklarda buluşuyor mu?
Nadiren. Aynı gün aynı soruya iki farklı motorun verdiği cevapları karşılaştırdık; toplam 4.829 çift. İki cevap ortalamada kaynaklarının yaklaşık %10’unu paylaştı. Çiftlerin %43,5’inde tek bir ortak kaynak bile yoktu.
Bu yüzden bir motorda kaynak gösterilmek diğerleri hakkında pek bir şey söylemiyor; aynı marka Perplexity’de güçlü, Claude’da görünmez olabiliyor. Motorların neden farklı cevap verdiğini AI platformları neden farklı cevaplar veriyor yazısında anlattık.
Markanız için ne anlama geliyor?
- Kontrol ettiğiniz sitelerden başlayın. Atıfların çoğu sıradan web sitelerine gidiyor. Kendi alan adınızda net, cevapla başlayan sayfalar temeldir; nasıl yazılacağını AI tarafından atıf almak için stratejiler yazısında bulabilirsiniz.
- Platformu alışkanlığa göre değil, motora göre seçin. Claude sizin için önemliyse Vikipedi’nin markanızı ve kategorinizi nasıl anlattığına bakın. Gemini önemliyse YouTube ve Reddit’e bakın. Online satıyorsanız ve Perplexity önemliyse pazaryeri listeleriniz önemli.
- Kategorinizin okuduğu yayınlara girin. Sektör yayıncıları ve karşılaştırma rehberleri %92’lik dilimin büyük bir kısmını oluşturuyor. Sorularınız için hangilerinin gösterildiğini bulun ve onlarda yer edinin.
- Kaynakları motor motor ölçün. Örtüşme bu kadar düşükken bir motorun kaynakları diğeri hakkında bilgi vermiyor. Aynı soruları hepsinde takip edin; güvenilir bir tablo için kaç soru gerektiğini AI görünürlüğü için kaç prompt takip edilmeli yazısında anlattık.
- Okunan ama gösterilmeyen sayfalara bakın. Bir AI crawler’ın sayfanızı ziyaret etmesi atıf garantisi değil. Bu farkı AI sitenizi okuyor ama kaynak göstermiyor yazısında açıkladık.
Sık sorulan sorular
ChatGPT en çok hangi siteleri kaynak gösteriyor?
Çoğunlukla sıradan web sitelerini: markaları, yayıncıları ve rehberleri. Diğer motorlara göre resmî ve akademik kaynaklara daha çok ağırlık veriyor: verimizde atıflarının %8,6’sı kamu, üniversite ve araştırma sitelerine gitti. Cevaplarının %6,2’sinde Vikipedi’yi, %2,1’inde Reddit’i gösterdi.
AI Reddit’i çok mu kaynak gösteriyor?
Söylendiği kadar değil. Reddit Gemini cevaplarının %7,2’sinde geçti; ama Perplexity cevaplarının yalnızca %2,3’ünde, ChatGPT cevaplarının %2,1’inde göründü, Claude ve Grok’ta ise neredeyse hiç görünmedi. Tüm motorlarda forum ve soru-cevap sitelerinin atıflardaki payı %0,6 oldu.
Claude neden bu kadar sık Vikipedi gösteriyor?
Verimizde Claude cevaplarının %32,7’sinde Vikipedi’yi gösterdi; bu, diğer motorların herhangi birinin beş katından fazla. Motorlar kaynakları nasıl seçtiklerini yayımlamıyor, ama bu örüntü ay boyunca tutarlıydı. Claude markanız için önemliyse Vikipedi’nin kategorinizi ve şirketinizi doğru anlattığından emin olun.
Bir AI cevabı kaç kaynak gösteriyor?
Motora göre değişiyor. En az bir kaynak gösteren cevaplarda ortalama kaynak sayısı Perplexity’de 14,6, Claude’da 12,7, Gemini’de 10,1, Grok’ta 7,3 ve ChatGPT’de 6,4 oldu.
Kendi markam için AI’ın hangi siteleri gösterdiğini görebilir miyim?
Evet. Brantial takip ettiğiniz sorular için motorların gösterdiği her kaynağı alan adı ve sayfa bazında kaydeder; böylece markanız ve rakipleriniz hakkındaki cevapları hangi sitelerin şekillendirdiğini görürsünüz.